Over-exfoliation: Πώς να καταλάβεις ότι το παρακάνεις
(και πώς να επαναφέρεις την υγεία του δέρματός σου)
Η απολέπιση αποτελεί βασικό βήμα σε πολλές ρουτίνες περιποίησης δέρματος, καθώς βοηθά στην ανανέωση των κυττάρων, στη λάμψη και στη βελτίωση της υφής. Ωστόσο, όταν γίνεται υπερβολικά, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή διαταραχή του skin barrier, οδηγώντας σε ερεθισμούς, αφυδάτωση, ακμή και πρόωρη γήρανση.
Το over-exfoliation είναι ένα από τα πιο συχνά προβλήματα που παρατηρούν οι δερματολόγοι σήμερα, ιδιαίτερα λόγω της ευρείας χρήσης οξέων, ρετινοειδών και peeling στο σπίτι.
Σε αυτό το άρθρο θα αναλύσουμε πώς να αναγνωρίσεις τα σημάδια της υπεραπολέπισης, ποιες είναι οι αιτίες, οι επιπτώσεις και πώς μπορείς να επαναφέρεις το δέρμα σου με ασφάλεια, βασισμένοι σε επιστημονικά δεδομένα.
Τι είναι το over-exfoliation;
Ως over-exfoliation ορίζεται η υπερβολική ή πολύ συχνή απομάκρυνση της κεράτινης στιβάδας, με αποτέλεσμα τη διάσπαση του επιδερμιδικού φραγμού (skin barrier).
Η κεράτινη στιβάδα αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας του δέρματος. Όταν αποδομείται, αυξάνεται η διαδερμική απώλεια νερού (TEWL), μειώνεται η προστασία από παθογόνους μικροοργανισμούς και ενισχύεται η φλεγμονή.
Ποια προϊόντα προκαλούν συχνότερα υπεραπολέπιση;
- AHA (γλυκολικό, γαλακτικό, μανδελικό)
- BHA (σαλικυλικό οξύ)
- Ρετινόλη & ρετινοειδή
- Scrubs με κόκκους
- Peeling pads
- Enzyme exfoliants
- Συνδυαστική χρήση πολλών ενεργών συστατικών
Η ταυτόχρονη χρήση πολλών δραστικών προϊόντων αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο.
Πώς να καταλάβεις ότι έχεις κάνει over-exfoliation
1. Αίσθημα καύσου και τσούξιμο
Το υγιές δέρμα δεν τσούζει. Το συνεχές τσούξιμο υποδηλώνει διαταραχή του barrier.
2. Ερυθρότητα και φλεγμονή
Η χρόνια κοκκινίλα είναι ένδειξη φλεγμονώδους αντίδρασης.
3. Ξηρότητα & ξεφλούδισμα
Η υπερβολική απολέπιση καταστρέφει τα λιπίδια που συγκρατούν την υγρασία.
4. Υπερευαισθησία
Το δέρμα αντιδρά ακόμα και σε απλά προϊόντα.
5. Αυξημένη ακμή
Παρότι φαίνεται αντιφατικό, η υπεραπολέπιση επιδεινώνει την ακμή λόγω φλεγμονής και διαταραχής μικροβιώματος.
6. Γυαλιστερή, “λεπτή” όψη
Σημάδι αφαίρεσης της φυσιολογικής προστατευτικής στιβάδας.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις στο δέρμα;
Η επιστημονική βιβλιογραφία συνδέει το over-exfoliation με:
- Αυξημένη TEWL
- Διαταραχή skin barrier
- Χρόνια φλεγμονή
- Μεταφλεγμονώδη υπερμελάγχρωση
- Επιδείνωση ροδόχρου ακμής
- Πρόωρη γήρανση
Πώς να επαναφέρεις το δέρμα σου μετά από over-exfoliation
1. Σταμάτησε όλα τα ενεργά συστατικά
Διακοπή χρήσης:
- οξέων
- ρετινόλης
- βιταμίνης C
- peeling
Για τουλάχιστον 7–14 ημέρες.
2. Επικεντρώσου στην αποκατάσταση του skin barrier
Χρησιμοποίησε προϊόντα με:
- Κεραμίδια
- Πανθενόλη
- Νιασιναμίδη (≤5%)
- Υαλουρονικό οξύ
- Χοληστερόλη
3. Ήπιος καθαρισμός
Απόφυγε καθαριστικά με:
- SLS
- άρωμα
- υψηλό pH
Προτίμησε ήπια, ενυδατικά cleansers.
4. Καθημερινή αντηλιακή προστασία
Το υπεραπολεπισμένο δέρμα είναι εξαιρετικά ευάλωτο στην UV ακτινοβολία.
Πόσο συχνά πρέπει τελικά να κάνεις απολέπιση;
| Τύπος Δέρματος | Ασφαλής Συχνότητα |
| Ευαίσθητο | 1 φορά / εβδομάδα |
| Ξηρό | 1–2 φορές / εβδομάδα |
| Μικτό | 2 φορές / εβδομάδα |
| Λιπαρό / Ακνεϊκό | 2–3 φορές / εβδομάδα |
Πώς να αποφύγεις το over-exfoliation στο μέλλον
✔ Μην συνδυάζεις πολλά ενεργά συστατικά την ίδια ημέρα
✔ Ξεκίνα πάντα σταδιακά
✔ Δώσε προτεραιότητα στην ενυδάτωση
✔ Άκου το δέρμα σου
✔ Λιγότερο = περισσότερο
Συμπέρασμα
Η απολέπιση είναι εξαιρετικό εργαλείο, αρκεί να χρησιμοποιείται σωστά. Το over-exfoliation δεν βελτιώνει τα αποτελέσματα — τα καταστρέφει.
Η ισορροπία μεταξύ ανανέωσης και προστασίας του skin barrier είναι το κλειδί για υγιές, λαμπερό και ανθεκτικό δέρμα.

